Het woordenboek voor champagne
Alle termen kennen om de fijne nuances van deze sprankelende wijn te begrijpen,
Wil je meer weten over proeven, het maken ervan, de verschillende soorten flessen,
blanc de blancs of de wereld van de champagne? Dan ben je hier aan het juiste adres.
AOC Champagne: Dit omvat de vier gebieden met de beschermde oorsprongsbenaming (Appellation d’Origine Contrôlée) van de Champagne:
De Montagne de Reims (departement Marne): een groot deel van de heuvels ligt op het zuiden, de hellingen liggen op bodems waarin de krijtlaag diep begraven ligt. De belangrijkste druivensoort is de pinot noir.
De Marne-vallei (Marne, Aisne en Seine-et-Marne): de hellingen liggen op bodems die voornamelijk bestaan uit klei en kalksteen, met een neiging naar mergel. De belangrijkste druivensoort is hier de pinot meunier.
De Côte des Blancs (Marne): Zoals de naam al zegt, is de chardonnay hier de baas. Overal komt krijt aan de oppervlakte, een echte opslagplaats van water en warmte uit de ondergrond.
De wijngaard van de Aube, gelegen aan de Côte des Bars (Bar-sur-Aube en Bar-sur-Seine in de Aube): de ondergrond met een mergelachtige neiging is hier voornamelijk beplant met pinot noir. De champagnes van de Côte des Bars zijn karaktervolle wijnen, met een mooie rondheid en complexe aroma’s.
Het AOC-gebied van de Champagne dateert uit de 20e eeuw, dankzij een wet van 22 juli 1927 die een precieze afbakening van het wijnbouwgebied van de Champagne vastlegde
····
Zuurgehalte: het zuurgehalte in champagne moet in balans zijn; het kan voor frisheid (evenwicht) zorgen, maar ook te hoog en scherp zijn.
Melkzuur: Dit zit niet in de most, maar ontstaat tijdens de malolactische gisting door de afbraak van appelzuur. De most wordt minder zuur, wat de soepelheid verklaart van wijnen die de malolactische gisting hebben ondergaan.
Druivenresten: Na het persen van de druiven blijven de vaste delen van de tros over. Die bestaan uit steeltjes, druivenschillen en pitten. De druivenresten kunnen worden gedistilleerd en worden gebruikt om Marc de Champagne te maken.
Zwaveldioxide: zwavel (of SO₂) is een chemisch of organisch element met antioxiderende en antiseptische eigenschappen.
Het beschermt de champagne tijdens het productieproces tegen schadelijke bacteriën. Het dient ook als stabilisator bij het bottelen. Sommige zeldzame champagnes worden zonder SO₂ gemaakt, zoals de Cuvée Variation van Champagne Fleury.
Ambonnay: een wijndorp dat is geclassificeerd als Grand Cru van de Champagne. Champagne Péhu Simonet staat erom bekend geweldige champagnes te produceren op dit terroir.
Goedkeuring: de goedkeuring is de officiële toestemming van het CIVC voor de aanduiding ‘Champagne’ op een fles.
Klem: het metalen onderdeel waarmee de kurk aan de fles vastzit. De champagnes van Henri Giraud hebben dit hulpmiddel bedacht om het openen van flessen met een klem makkelijker te maken, zoals de Champagne Giraud Fût de Chêne of de Champagne Giraud Argonne. 2° en 12,5°.
Alcohol: het alcoholpercentage van champagne ligt tussen 12° en 12,5°.
Aroma’s: vluchtigestoffen in de champagne die je met je neus waarneemt.
Arbanne: Arbanne is een zeldzame druivensoort uit de Champagne; hij behoort tot de zogenaamde ‘vergeten’ druivensoorten. Hij kan worden gemengd met andere druivensoorten of als monovariëteit worden gebruikt voor de productie van champagne.
Assemblage: Dat is een kunst. Het gaat om het mengen van stille wijnen van verschillende druivensoorten (pinot meunier, pinot noir, chardonnay), uit verschillende terroirs (dorpen, gebieden) en vaak uit verschillende jaargangen. Door oudere wijnen, zogenaamde reservewijnen, toe te voegen, krijg je een grotere aromatische complexiteit.
Avize: een wijndorp met de classificatie Grand Cru de Champagne, gelegen aan de Côte des Blancs en beroemd om zijn Chardonnay.
Aÿ: GrandCru-dorp in de Champagne, de thuisbasis van prestigieuze champagnehuizen zoals Champagne Bollinger, Champagne Gosset en Champagne Henri Giraud.
Balthazar: fles met een inhoud van 12 liter.
Barrique: Dit is een vat met een inhoud van 225 liter (van het type Bordeaux-barrique) of 228 liter (Bourgondische barrique) voor veel van de huidige champagnehuizen. Historisch gezien heeft het champagneton echter een inhoud van 205 liter. Het is meestal gemaakt van eikenhout.
Bâtonnage: Dit is het proces waarbij de droesem in de vaten wordt geroerd om het weer in suspensie te brengen.
Bidule: Dit is een soort klein, gegoten plastic bakje dat ervoor zorgt dat de fles na het afvullen luchtdicht blijft en dat ook dient om de bezinksel op te vangen die tijdens de tweede gisting ontstaat. Om in de fles te blijven zitten, wordt dit dingetje daarna afgedekt met een metalen afsluitkapje. Het wordt er bij het degorgeren weer uitgehaald.
Belon: een bak die onder de champagnepers staat om de most te laten bezinken.
Biodynamica: De basis voor de biodynamische landbouw is gelegd door Rudolf Steiner (1861-1925), een Oostenrijkse wetenschapper en filosoof, en de grondlegger van de kennismethode die hij antroposofie noemde (letterlijk: menselijke wijsheid).
Een van de basisprincipes van de biodynamische landbouw is zelfvoorzienend beheer. Omdat de aarde tegenwoordig verouderd en ziek is door alle vervuiling, gebruikt de biodynamische landbouw specifieke preparaten van minerale, plantaardige en dierlijke oorsprong. Deze zijn bedoeld om de bodem en de plant weer gevoelig en ontvankelijk te maken voor de vele subtiele invloeden van de aarde en de hemel. Volgens biodynamici geven deze preparaten, die in minuscule hoeveelheden worden gebruikt, de bodem en de compost nieuwe energie of dienen ze als remedie tegen schimmelziekten. De periodes waarin je werkt en de preparaten gebruikt, worden gekozen op basis van de maancycli, de stand van de sterrenbeelden, maar ook het tijdstip van de dag. De champagnes van Fleury, Françoise Bedel, De Sousa en David Léclapart.
Bidule: plastic afdekkapje dat zorgt voor een waterdichte afsluiting tussen de afsluitkap en de hals van de fles, gebruikt tijdens de schuimvorming.
Biologisch: biologische landbouw is een teeltmethode waarbij synthetische chemicaliën verboden zijn.
Blanc de Blancs: champagne (al dan niet een jaargang) gemaakt van de chardonnay-druif, die vooral bekend staat om zijn frisheid.
Blanc de noirs: champagne gemaakt van rode druivensoorten (pinot noir en pinot meunier), waarbij het vruchtvlees (en niet de schil) kleurloos blijft.
Kurkachtig: Dit zegt men van een champagne of wijn die een onaangename kurkgeur heeft (zie ook ‘in de mond’); dit komt door een aandoening van het kurk.
Kurk: de kurken van champagne zijn gemaakt van kurk; hun paddestoelvorm zorgt ervoor dat er gas uit de fles kan ontsnappen.
Botrytis: Dit is een schimmel die de wijnstok aantast. In de Champagnestreek is het een plaag, terwijl het in andere regio’s juist soms gewenst is, met name vanwege de productie van edele rot die nodig is voor bepaalde zoete wijnen.
Bourbes: Bourbes zijn de bezinksels van de druivenmost. De naam komt uit het Gallisch („boruo”) en betekent modderig water (wat precies lijkt op hoe de bourbes uit de Champagne eruitzien).
Knop: uitgroei van de wijnstok waaruit de takken met bloemen en vruchten ontstaan.
Bouquet: het geheel van geurindrukken, bestaande uit de primaire aroma’s van de jeugd, de secundaire aroma’s van de ontwikkeling en de tertiaire aroma’s van het hoogtepunt.
Fles: de champagnefles is er in verschillende formaten: 1/4 fles, halve fles (75 cl), Magnum (1,50 l), Jeroboam (3 l), Methusalem (6 l), Salmanazar (9 l), Balthazar (12 l), Nebukadnezar (15 l).
Bouzy: Bouzy is een dorp dat tot de Grand Cru’s van de Champagne behoort en bekend staat om zijn rode wijn en champagnes gemaakt van pinot noir. Champagne Delavenne is een wijnboer uit Bouzy die erg geliefd is bij liefhebbers. met bloemen- en fruittonen.
Brut: een Brut is een champagne met een suikergehalte tussen 6 en 12 g/l; dit is momenteel de meest gangbare en best verkochte champagne.
Brut millésimé: deze champagnes worden gemaakt van wijnen uit één en hetzelfde oogstjaar, zonder toevoeging van reservewijnen. Ze hebben het karakter van de specifieke geografische en klimatologische omstandigheden van dat jaar. In principe krijgen alleen uitzonderlijke jaren een millésime; de beslissing om al dan niet een millésime te geven, ligt bij elk merk.
Brut rosé: deze worden verkregen door toevoeging van rode A.O.C. Coteaux Champenois-wijn in een klassieke assemblage, of door middel van een rosé-wijnbereiding, waarbij zwarte druiven worden gemacereerd. Deze laatste methode is wat geavanceerder.
Capsule-congé: Ook wel ‘CRD’ genoemd, wat staat voor ‘Capsule Représentative des Droits’. Dit is een zegel op het blikje van de fles dat aangeeft dat de rechten (belastingen...) voor het vervoer van de wijn zijn betaald.
Afdichtingskapje: Een metalen kapje dat de fles afsluit en tijdens het afvullen wordt aangebracht. Het dient om de druk vast te houden tijdens de schuimvorming en wordt verwijderd bij het degorgeren van de fles na de rijping in de kelder.
Capsule: Dit is het metalen plaatje van de muselet. Het wordt vaak versierd en gepersonaliseerd door elke producent en is daarom bij verzamelaars erg gewild vanwege de zeldzaamheid en diversiteit ervan.
Caudalie: Eenheid waarmee de aromatische nasmaak van een wijn wordt gemeten: 1 seconde nasmaak = 1 caudalie.
Cep: Dit is de ‘stam’ van de wijnstok.
Druivensoorten: De drie druivensoorten die zijn toegestaan voor de AOC Champagne zijn Pinot Noir, Chardonnay en Pinot Meunier. Uit hun verschillen ontstaan de vele smaken van de champagnes. Er bestaan wereldwijd meer dan 6000 druivensoorten,
Cercle: zo noemen ze in de Champagne een wijnkelder.
Chaptalisatie: Dit is een bewerking waarbij suiker aan de most wordt toegevoegd; het werd aanbevolen door de chemicus Chaptal (1756-1832). Dit proces is streng gereguleerd door de wet en het gebruik ervan varieert afhankelijk van de kwaliteit van het oogstjaar.
CIVC: Afkorting van Comité Interprofessionnel des Vins de Champagne. Dit is een officiële instantie die het beleid van de Champagnecampagners en de champagnehuizen bepaalt, met name op het gebied van organisatie en transparantie in de relaties, voortdurende aandacht voor kwaliteit, en het promoten en beschermen van de appellatie Champagne.
Klaring: Dit is een techniek waarbij alle onzuiverheden die tijdens de gisting zijn ontstaan uit de wijn worden verwijderd.
Chardonnay: De chardonnay is een witte druivensoort die in de Côte des Blancs erg bekend staat om de productie van champagnes met een grote finesse. Dom Ruinart is een zeer gerenommeerde Blanc de Blancs-champagne uit dit gebied. In de Aube staat het terroir van Montgueux ook bekend om zijn chardonnays, zoals je kunt zien aan de Champagne Beaugrand.
Brut-champagne: ookwel ‘brut sans année’ of ‘brut non millésimé’genoemd . Dit is een champagne waarbij de dosage, na het dégorgement, minder dan 15 g/l restsuiker bedraagt. Dit geldt voor het merendeel van de zogenaamde klassieke of traditionele champagnes, die worden verkregen door het assembleren van de drie toegestane druivensoorten – chardonnay, pinot noir en pinot meunier – afkomstig van verschillende percelen of zelfs verschillende jaargangen (reservewijnen). De assemblages kunnen dus variëren, afhankelijk van de criteria die elk merk (champagnehuis of wijnboer) hanteert. Dit noemen we de stijl of de handtekening van het merk.
Klaarmaken: Een bewerking om de wijn helder en transparant te maken. Naast het klaarmaken door natuurlijke bezinking van de droesem en zwevende deeltjes in de wijn, gebeurt dit ook door klaring en filtering, met als doel de wijn helder te maken. Het klaren gebeurt door eiwitten toe te voegen, zoals geklopt eiwit, dat samen met andere zwevende eiwitten gaat uitvlokken. De nieuwe, zwaardere verbinding zakt dan vanzelf naar de bodem van het vat. Een zachte filtratie kan aan het einde van de rijping ook, door mechanische werking, bijdragen aan de definitieve klaring.
Clayette: dit is een soort platte rieten mand waar de kleine mandjes met geoogste druiven in werden geleegd en waar de druiven werden gesorteerd.
Cochelet: Dit is het feest waarmee de druivenoogst in de Champagne wordt afgesloten.
Cœur de cuvée: Bij de eerste persing is dit de selectie van de beste sappen terwijl ze eruit stromen.
Coöperatie: een coöperatie is een groep wijnboeren die op één en dezelfde productielocatie wijn maken (met gedeelde wijnbereidingsapparatuur). De Champagne Le Mesnil is afkomstig van de coöperatie van hetzelfde dorp, dat als Grand Cru is geclassificeerd.
Col: het bovenstedeel van de fles; deze term wordt gebruikt om het aantal verkochte flessen aan te geven.
CM: logo dat in de Champagne wordt gebruikt om een ‘Coopérative de Manipulation’ aan te duiden, die onder haar eigen merk champagnes van verschillende producenten maakt.
Côteaux Champenois: In de Champagne worden ook stille wijnen gemaakt, die wit, rosé of rood kunnen zijn.
Kalk: een sedimentgesteente dat veel voorkomt in de Champagne en dat finesse en mineraliteit geeft; veel champagnecuvées hebben deze naam overgenomen: Champagne Henri Giraud blanc de craie.
Crus: Een term die wordt gebruikt om een champagne te koppelen aan een specifieke productieplaats, op basis van de bodem en het terroir. In de Champagne zijn er 2 Crus, die per dorp worden gedefinieerd:
De 17 Grand Cru's zijn: Ambonnay, Avize, Ay, Beaumont-sur-Vesle, Bouzy, Chouilly, Cramant, Louvois, Mailly-Champagne, Le Mesnil-sur-Oger, Oger, Oiry, Puisieulx, Sillery, Tours-sur-Marne, Verzenay en Verzy.
De 44 Premier Crus zijn: Avenay, Bergères-les-Vertus, Bezannes, Billy le Grand, Bisseuil, Chamery, Champillon, Chigny les Roses, Chouilly (PN), Coligny (CH), Cormontreuil, Coulommes la Montagne, Cuis, Cumières, Dizy, Ecueil, Etrechy (CH), Grauves, Hautvillers, Jouy-les-Reims, Les Mesneus, Ludes, Mareuil-sur-Aÿ, Montbré, Mutigny, Pargny-les-Reims, Pierry, Rilly-la-Montagne, Sacy, Sermiers, Taissy, Tauxières, Tours-sur-Marne (CH), Trépail, Trois Puits, Vaudemanges, Vertus, Villedommange, Villeneuve Renneville, Villers Allerand, Villers aux Noeuds, Villers Marmery, Voipreux, Vrigny.
De redenen voor deze indeling zijn vooral de marktwaarde van de geproduceerde druiven en hun kwaliteit. Ten opzichte van de basisprijs die door de brancheorganisatie voor de hele Champagne is vastgesteld, wordt de werkelijke prijs per kilo vastgesteld op 80 tot 89 % van de basisprijs voor druiven zonder cru-aanduiding, op 90 tot 99 % voor de Premier Cru's en op 100 % voor de Grand Cru's.
Spécial Cuvée: brut-champagnes, al dan niet millésimé, die zich onderscheiden van de standaardproducten van elk merk door een bijzondere assemblage, een langere rijping, een speciale fles en een verfijndere verpakking. Hun naam verwijst naar de geschiedenis van het huis: bijvoorbeeld de„Grande Cuvée 169e Édition (Krug)“ of de „Spécial Cuvée“ van Champagne Bollinger.
Klaren: Na het persen laat je de verkregen most 12 tot 15 uur rusten. Door deze rustperiode kunnen restjes van schillen, pitjes en andere vaste stoffen op de bodem van de tank bezinken. De most wordt vervolgens afgetapt en naar een andere tank overgebracht. Wijnen gemaakt van geklaarde most worden fijner en zuiverder. Door het klaren wordt bovendien een deel van het ijzer verwijderd en wordt een te snelle gisting vertraagd.
Dégorgement: Een handmatige of mechanische methode om het gist- en gistingsbezinksel uit de flessen te verwijderen, nadat je het in het ‘bidule’ hebt verzameld door de flessen enkele weken of maanden ‘op de kop’ (met de hals naar beneden) te laten staan. Er zijn twee methoden voor het dégorgement:
- Het ‘à la volée’-degorgeren, waarbij de overdruk van het gas het bezinksel eruit stoot zodra de fles wordt geopend. Dit is de traditionele methode, maar die wordt steeds minder gebruikt vanwege het risico dat de fles ‘blauw’ wordt...
- Degorgement met ijs: de flessenhalsen worden gekoeld in een bak met vloeistof van -28°, zodat het bezinksel in het ‘dingetje’ bevriest; de druk stoot dit stukje ijs vervolgens veilig weg.
Demi-Sec: een demi-sec champagne met 33 tot 50 gram suiker. Een zoete champagne die perfect past bij desserts. Champagne Yann Alexandre maakt een Demi-Sec Cuvée Sucré Noir met een mooie balans.
Demi-muid: Dit is een half vat met een inhoud van ongeveer 600 liter.
Dégrafeur: een gereedschap om de klem van zo gebottelde champagnes te verwijderen. Het huis Henri Giraud heeft een dégrafeur ontworpen om het openen van zijn cuvées Fût de Chêne d’Argonne MV 17 makkelijker te maken.
Dépointage: Het verwijderen van de flessen die op hun punt (met de hals naar beneden) op de remuage-rekken staan.
Bezinksel: De droesem of het bezinksel dat door het schudden en het degorgeren uit de fles wordt verwijderd.
Ontstapelde wijnen: Dit zijn flessen die ondersteboven staan en waarbij het bezinksel helemaal naar de hals van de fles is gezakt; je kunt ze dus klaarmaken voor het degorgeren en daarna verkopen.
Uit de stapelshalen: Het uit de stapels in de kelders halen van de flessen om ze klaar te maken voor het remuage.
Dosage: de laatste fase in de productie van champagne. Nadat de droesem is verwijderd (dégorgement), wordt er een zogenaamde dosage- of expeditielikeur toegevoegd om het niveau in de fles aan te vullen. Meestal is dit wijn waaraan suiker is toegevoegd om de zuurgraad te verzachten. Afhankelijk van de dosage krijg je een brut, droge, halfdroge of zoete Champagne. Vroeger bestond er ook nog een categorie ‘halfzoet’.
Zoet: een zoete champagne bevat meer dan 50 gram likeur. Champagne Delavenne maakt de Cuvée L’Ile met een dosering van 32 gram, een echte zijdezachte streling zonder enige zwaarte. De likeuren die voor deze champagne worden gebruikt, zijn meer dan 10 jaar oud.
Extra Brut: champagne met heel weinig restsuiker, tussen 0 en 6 g/l. Als er helemaal geen suiker is toegevoegd, noem je het Brut Nature, Brut de Brut, Brut Zéro of non dosé. Dit is een champagne voor de echte kenner.
Extra Sec of Extra Dry: een Extra Sec of Extra Dry-champagne bevat 12 tot 17 gram likeur.
Ontknoppen: het verwijderen van alle niet-vruchtdragende knoppen om de opbrengst en de kwaliteit van de druiven te beheersen.
Entreillage: in de Champagne het proces waarbij de flessen sur lattes worden geplaatst.
Alcoholische gisting: de omzetting van suikers in alcohol door gist.
Malolactische gisting: de omzetting van appelzuur in melkzuur, waardoor de wijn soepeler wordt. Sommige champagnes ondergaan deze gisting, andere juist niet, om meer frisheid te behouden.
Filtreren: Hierbij worden de troebele deeltjes uit de champagne gehaald.
Franc de pied: Een franc de pied is een oude wijnstok zonder ent.
Grand Cru: Slechts enkele gemeenten in de Champagne zijn in hun geheel als Grand Cru geclassificeerd. Dit betekent dat voor deze zeventien gemeenten de druiven tegen 100% van de notering worden betaald.
Gyropalette: Het schudden van de wijn gebeurt tegenwoordig nog maar zelden met de hand. In plaats daarvan wordt er mechanisch en computergestuurd geschud op een Gyropalette.
Jéroboam: een jéroboam is een fles met een inhoud van 3 liter.
Gist: micro-organismen in de schil van de druiven die de alcoholische gisting mogelijk maken. We spreken van inheemse gist als het om gist gaat die eigen is aan de druivensoort, en van exogene gist als het om gist gaat die van buitenaf komt.
Lieu-dit: Je vindt ze overal in Frankrijk, maar in de Champagne is een ‘lieu-dit’ de naam van een perceel.
Liqueur de tirage: Dit is een mengsel van gist en suiker dat aan de stille wijn wordt toegevoegd om een tweede gisting mogelijk te maken.
Druivenpulp: het vaste residu dat overblijft na het persen van de druiven; dit wordt vaak gedistilleerd tot brandewijn, de ‘marc de champagne’.
Maceratie: Dit is een proces waarbij de vaste delen van de druiventrossen samen met de most in de pers worden gemacereerd.
Most: Dit is het druivensap dat je krijgt door het persen. In de Champagne, net als elders, noemen we most de wijn die nog aan het gisten is.
Muselet: het metalendeel dat de champagnekurk op de fles houdt.
Meeldauw: een ziekte die wordt veroorzaakt door micro-organismen (pseudo-schimmels) en die de druiven aan de wijnstok vernietigt.
Millésime:Een millésime in de Champagne mag alleen zo worden genoemd als de basiswijnen uit hetzelfde jaar komen; de wijn moet bovendien drie jaar op zijn droesem rijpen voordat hij te koop wordt aangeboden.
Négociant-Manipulant: de Négociant-Manipulant maakt zijn eigen champagne van druiven die hij koopt als aanvulling op zijn eigen oogst. De grote champagnehuizen hebben de status van Négociant-Manipulant (NM) en beschikken over eigen wijngaarden en kopen druiven in als aanvulling.
Palissage: deze bewerking, die in juni plaatsvindt, zorgt ervoor dat de takken uit elkaar worden gehouden om te voorkomen dat de bladeren op elkaar gaan liggen en om een goede luchtcirculatie en fotosynthese te bevorderen.
Petit Meslier: De Petit Meslier is een oude druivensoort uit de Champagne. Sommige huizen verbouwen deze nog wel eens.
Pinot Blanc: Dit is een erkende druivensoort uit de Champagne die wordt gebruikt in assemblagewijnen.
Pinot Meunier: De Pinot Meunier is een veelgebruikte rode druivensoort, want het is een van de drie belangrijkste in de Champagne.
Pinot Noir: Zonder twijfel de belangrijkste druivensoort in de Champagne.
Premier Cru: Gemeenten die tussen 90% en 99% zijn geclassificeerd. De druiven die daar vandaan komen, scoren dus tussen 90% en 99% op de cru-schaal.
Première cuvée: Cuvée gemaakt van de eerste persing van de druiven.
Ratafia: Ratafia uit de Champagne wordt gemaakt van vers druivenmost gemengd met champagnebrandewijn.
Récoltant-Manipulant (RM): een wijnboer die zijn eigen champagne maakt van druiven uit zijn eigen wijngaarden. De champagnes van wijnboeren staan meestal geregistreerd onder de benaming Récoltant-Manipulant.
Rebèche: Dit is het sap dat in de pers achterblijft na het persen van de eerste cuvée en de snoeiafval.
Réserve: ( wijn van): Dit is de stille wijn van een vorig jaar die wordt gebruikt voor het assembleren van een Champagne zonder jaartal. Zo blijft de smaak consistent, vooral bij de grootste wijngaarden.
Perpetuele reserve: Een methode om de reservewijn in de Champagne te bewaren.
Relevage: het omhoogtrekken van de takken van de wijnstok om ze rechtop te houden.
Remuage: Dit is de beweging die je de champagneflessen geeft om het bezinksel naar de hals te leiden.
Rognage: een zomersnoei om de vruchtzetting te bevorderen.
Sabrer: het openen van een fles champagne door met een sabel op de hals te slaan.
Salmanazar: een fles met een inhoud van 9 liter.
Saignée: Dit is een proces dat wordt gebruikt voor rosé-champagne. De schillen en het druivensap macereren samen tot wel drie dagen lang.
Zonder jaartal: champagne zonder jaartal.
Solera: Dit is een methode om wijn te laten rijpen door gebruik te maken van reservewijn of een eeuwigdurende reserve.
Sous liège: Bij de tweede gisting worden kurken gebruikt in plaats van metalen capsules.
Sur lattes: Na het tirage worden de flessen (op traditionele wijze) in krijtkelders opgeslagen in afwachting van de tweede gisting. Tegenwoordig worden er ook mechanische pallets gebruikt.
Sur Pointe: Dit is het proces waarbij de flessen, zonder degorgement, met de hals naar beneden op een rek worden geplaatst.
Snoeien: de voorgeschreven manier om de wijnstokken door snoeien in vorm te houden.
Terroir: het geheel van bodems en ondergrond. De ligging en de omgeving zijn bepalend.
Tirage: Dit is het bottelen van de cuvée. De tiragevloeistof zorgt ervoor dat de tweede gisting soepel verloopt. De tirage vindt plaats vanaf 1 januari na de oogst.
Tonneau: Een vat van 300 of 500 liter.
Overgieten: Dit is het vullen van de Campagne-flessen.
Klare wijn: Dit is de wijn die ontstaat bij de eerste gisting. Hiervoor zijn twee synoniemen: stille wijn of basiswijn.
Goedkope Champagne
Champagne proeven
Woordenschat rond champagne
Specifieke woordenschat over champagne
Woordenschat over de aroma’s van champagne
Woorden die met champagne te maken hebben
Specifieke woordenschat over champagne
Cave Ruinart
Hoe presenteer je een fles champagne?
- Om de fles te openen, moet je de fles een beetje schuin houden en de sluiting van het draadkorfje losmaken
- Haal vervolgens de draadkorf en de verpakking er in één keer af, terwijl je de kurk stevig vasthoudt en ervoor zorgt dat de kurk niet in de richting van een gast vliegt.
- Pak vervolgens, terwijl je de kurk stevig vasthoudt, de fles bij de romp vast en draai hem om de kurk voorzichtig van de hals los te maken zonder hem te laten vallen.
Hoe beschrijf je een champagne?
Nou, ruim voor het proeven zijn er een heleboel voorbereidende stappen die je moet volgen voor een geslaagde proeverij van Champagne.
Laten we allereerst eens kijken naar de serveertemperatuur. In ons geval, omdat we ons willen concentreren op de aroma’s van de Champagne om deze te kunnen beschrijven, kun je hem het beste op keldertemperatuur serveren, oftewel 12 °C.
Dan komt het openen. Omdat champagne een mousserende wijn is, staat er 6 bar druk in de fles; je moet hem dus voorzichtig openen. Houd daarvoor de kurk stevig vast met één hand, terwijl je de fles voorzichtig draait met de andere. De druk duwt de kurk vanzelf naar buiten en op die manier hoor je een zacht ‘pshit’ in plaats van een harde ‘pop’, waardoor de champagne zou kunnen gaan schuimen.
Daarna komt de keuze van het glas. Hoewel er veel mogelijkheden zijn, blijft de beste keuze een breed glas met een smalle hals, zoals een witwijnglas. Dit zorgt voor een betere beluchting zonder dat de champagne te veel aan de lucht wordt blootgesteld, en zorgt tegelijkertijd voor een optimale verspreiding van de aroma’s.
Hoewel er overeenkomsten zijn, zijn er toch enkele verschillen tussen biodynamische en natuurlijke champagne enerzijds en biologische champagne anderzijds.
Welke letter staat voor een goede champagne?
RM: Récoltant-Manipulant, iemand die met druiven van zijn eigen landgoed zijn champagne maakt en onder zijn eigen merk op de markt brengt. NM: Négociant-Manipulant, iemand die druiven koopt om zijn eigen oogst aan te vullen, de champagne in zijn eigen ruimtes maakt en op de markt brengt
Hoe heten de champagneflessen?
De standaardfles of Champenoise: 75 cl
De Magnum: 1,5 l (2 flessen champagne)
De Jeroboam: 3 l (4 flessen Champagne)
